Εκδόθηκε το νέο βιβλίο μου με τίτλο «Περιστεριώνες στα καραγκούνικα χωριά των Τρικάλων και Καρδίτσης»

 

Η ανάδειξη και η προβολή των τοπικών παραδόσεων της ιστορίας και του πολιτισμού αποτελούν σημαντική παράμετρο προσδιορισμού, συνοχής και πολιτισμικής εξέλιξης των ανθρώπων.

Το βιβλίο με τίτλο «Περιστεριώνες στα καραγκούνικα χωριά των Τρικάλων και Καρδίτσης», πραγματεύεται μια κοινωνική πτυχή, που έχει να κάνει με μια πατροπαράδοτη χαρακτηριστική συνήθεια των κατοίκων, στην οποία μπορεί να διακρίνει κανείς, μέσα στην ιδιαιτερότητα της, μια αυθεντικότητα και έναν πλούτο λαϊκής παράδοσης και πολιτιστικής κληρονομιάς.

Οι περιστεριώνες αυτοί, κατεγράφησαν κατά την πενταετή έρευνά μου, η οποία πραγματοποιήθηκε τη χρονική περίοδο 2010-2015.

Τους συναντούμε διάσπαρτους στα διάφορα πεδινά χωριά, των νομών Τρικάλων και Καρδίτσης, μέσα στους οικισμούς και είναι κτισμένοι παραπλεύρως της αγροτικής κατοικίας και του αχυρώνα.

Ένας περίπατος και μια πιο προσεχτική ματιά στα διάφορα καραγκουνοχώρια της περιοχής δίνει την ευκαιρία να ανακαλύψει κανείς όλους αυτούς τους ευφάνταστους και αξιοπρόσεχτους περιστεριώνες της δυτική Θεσσαλίας.

Στην παρούσα μελέτη, γίνεται μια παρουσίαση των χαρακτηριστικότερων περιστεριώνων της περιοχής, περιγράφονται τα γενικά χαρακτηριστικά τους και διακρίνονται μεταξύ τους, με βάση την αρχιτεκτονική τους δομή και ανάλογα με τα υλικά κατασκευής τους. Παράλληλα παρουσιάζεται μια σειρά από έγχρωμες φωτογραφίες που αποτυπώνουν ανάγλυφα τη γοητεία και την μοναδικότητα αυτών των περιστεριώνων, που σε πολλές περιπτώσεις αποτελούν μνημεία της λαϊκής αρχιτεκτονικής.

Την όλη δομή του θέματος συμπληρώνουν τα διάφορα λαογραφικά στοιχεία και οι διάφοροι συμβολισμοί που συνδέονται με τα περιστέρια, τα οποία θα μας εμπνέουν πάντα και θα μεταφέρουν διαρκώς στους αγώνες των ανθρώπων το μήνυμα της Προνόησης, της Ειρήνης, της Αγνότητας, της Φώτισης και της Ελευθερίας.

Για να περιηγηθείτε και να διαβάσετε το βιβλίο πατήστε εδώ.

Περιστεριώνες στα καραγκούνικα χωριά των Τρικάλων και Καρδίτσης

Η εισήγησή του Δημήτρη Τσιγάρα στο 1ο Συνέδριο της «ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΗΔΩΝ  Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ», με θέμα «Αγώνες και επιτεύγματα των Καραγκούνηδων του Νομού Τρικάλων στα 200 χρόνια από την ελληνική επανάσταση του 1821 μέχρι σήμερα». Τρίκαλα 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2021.

Θέμα εισήγησης: «Περιστεριώνες στα καραγκούνικα χωριά των Τρικάλων και Καρδίτσης».

Κυρίες και κύριοι.

Το θέμα της εισήγησή μου «Περιστεριώνες στα καραγκούνικα χωριά των Τρικάλων και Καρδίτσης», πραγματεύεται μια κοινωνική πτυχή, που έχει να κάνει με μια πατροπαράδοτη χαρακτηριστική συνήθεια των κατοίκων, στην οποία μπορεί να διακρίνει κανείς, μέσα στην ιδιαιτερότητα της, μια αυθεντικότητα και έναν πλούτο λαϊκής παράδοσης και πολιτιστικής κληρονομιάς, των οποίων οφείλουμε να γίνουμε αντιλήπτορες και φύλακες.

Η ανάδειξη και η προβολή των τοπικών παραδόσεων της ιστορίας και του πολιτισμού αποτελούν σημαντική παράμετρο προσδιορισμού, συνοχής και πολιτισμικής εξέλιξης των ανθρώπων.

Οι περιστεριώνες των κυκλαδίτικων νησιών δεν αποτελούν μοναδικότητα για την Ελλάδα, καθότι παρόμοια κτίσματα και με ανάλογο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον συναντούμε και στη δυτική Θεσσαλία. 

Οι περιστεριώνες αυτοί, κατεγράφησαν κατά την πενταετή έρευνά μου, η οποία πραγματοποιήθηκε τη χρονική περίοδο 2010-2015.

Βρίσκονται διάσπαρτοι στα διάφορα πεδινά χωριά, των νομών Τρικάλων και Καρδίτσης, μέσα στους οικισμούς και είναι κτισμένοι παραπλεύρως της αγροτικής κατοικίας και του αχυρώνα.

Οι κάτοικοι αυτών των αγροτικών χωριών, μαζί με τα άλλα οικόσιτα ζώα και πτηνά, όρνιθες, χήνες, πάπιες, γαλοπούλες εκτρέφανε και εκτρέφουν ακόμα και σήμερα, στα σπίτια τους, περιστέρια.

Με χαμηλό κόστος, ο κάθε αγρότης είχε τη δυνατότητα να έχει και να εκτρέφει μερικές δεκάδες περιστέρια στο σπίτι του. Απαιτείται μόνον ένας περιστεριώνας, που να στεγάζονται τα περιστέρια, να γεννάνε, να μεγαλώνουν τα μικρά τους και να προστατεύονται από τους κινδύνους πού ελλοχεύουν.

Ένας περίπατος και μια πιο προσεχτική ματιά στα διάφορα καραγκουνοχώρια της περιοχής θα σας δώσει την ευκαιρία να ανακαλύψετε όλους αυτούς τους ευφάνταστους και αξιοπρόσεχτους περιστεριώνες.

Σήμερα, εδώ, για να πάρετε μια ιδέα από αυτούς τους περιστεριώνες, που σε πολλές περιπτώσεις αποτελούν μνημεία της λαϊκής αρχιτεκτονικής, θα περιγράψω τα γενικά χαρακτηριστικά τους και παράλληλα θα σας παρουσιάσω ένα δείγμα φωτογραφιών από τη συλλογή μου.

Εκδόθηκε τον Αύγουστο του 2021 το νέο βιβλίο μου με τίτλο «Τα γενεαλογικά δέντρα του Βαλτινού».

 

Πρόκειται για ένα έργο έρευνας (428 σελίδων), που αφορά τη γενεαλογική καταγραφή των οικογενειών που έζησαν στο χωριό Βαλτινό τη χρονική περίοδο 1850 έως το 2020.

Λίγα λόγια για το βιβλίο:

Με την απελευθέρωση της Θεσσαλίας από τον τουρκικό ζυγό, το 1881 άρχισε και η διοικητική οργάνωση της περιοχής, καθώς και κάποια υποτυπώδη καταγραφή ληξιαρχικών πράξεων.

Η κοινότητα Βαλτινού, καθώς και η εκκλησία προσπάθησαν να καταγράψουν με τα μέσα της εποχής σε βιβλία τις σημαντικές στιγμές της ζωής όλων των κατοίκων. Δυστυχώς όμως το 1938 μια πυρκαγιά στο δημοτικό σχολείο Βαλτινού, όπου τηρούνταν τα βιβλία της κοινότητας, κατέστρεψε σχεδόν όλο το αρχείο του Ληξιαρχείου.

Έτσι το υλικό και τα στοιχεία των γενεαλογικών δένδρων του Βαλτινού αντλήθηκαν από τα διασωζόμενα βιβλία της εκκλησίας Αγίου Αθανασίου Βαλτινού, το πρωτόκολλο γάμων, τα Βιβλία Θανάτων, το νέο βιβλίο ληξιαρχείου της κοινότητας Βαλτινού καθώς και από τα διάφορα παραρτήματα εκλογικών καταλόγων χρονολογούμενα από το 1928. 

Γι΄ αυτό το λόγω η έρευνα στα αρχεία που βρέθηκαν υπήρξε εξαιρετικά δύσκολη και σε ορισμένες περιπτώσεις τα στοιχεία συνεπικουρήθηκαν από προφορικές μαρτυρίες γερόντων του χωριού.

Ξεκινώντας από την γενεαλογική ρίζα, του γενάρχη και καταλήγοντας στους τελευταίους κλώνους του 2020, γίνεται μια γενεαλογική καταγραφή περίπου έξι γενεών.

Με τον όρο «γενάρχης» για κάθε οικογένεια εννοείται ο τελευταίος πρόγονος, για τον οποίο βρέθηκαν γραπτές αναφορές στο ονόματά του, είτε στα διάφορα βιβλία, ή έγγραφα της κοινότητας, είτε σε άλλες γραπτές πηγές, που προέκυψαν από την έρευνα.

Το φωτογραφικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε στην εργασία αυτή αντλήθηκε από τα προσωπικά αρχεία των κατοίκων Βαλτινού και κάποιες νεότερες αντλήθηκαν από το διαδίκτυο. Στα πρόσωπα που δεν υπάρχουν φωτογραφίες, ή δεν βρέθηκαν, ή δεν υπήρχαν καθόλου φωτογραφίες, ή δεν κατέστει δυνατό να είναι διαθέσιμες.

Η γενεαλογική καταγραφή των κατοίκων του Βαλτινού, έχει τη δική της αυτόνομη ανθρωπογεωγραφική αξία, την οποία θα έχουν στη διάθεσή τους οι απόγονοι, οι επιστημονικές κοινότητες και οι ιστορικοί του μέλλοντος καθώς διαφυλάττει και επιμηκύνει, τη συλλογική μας μνήμη και αφήνει πίσω το αποτύπωμα ενός γενεογράμματος, το γενεόγραμμα του Βαλτινού.

Δημήτρης Τσιγάρας.

Για να περιηγηθείτε και να διαβάσετε το βιβλίο πατήστε εδώ

Εκδόθηκε το νέο βιβλίο με τίτλο «Η κοινότητα Βαλτινού» του Δημήτρη Τσιγάρα

 

Εκδόθηκε τον Μάιο του 2021 το νέο βιβλίο με τίτλο «Η κοινότητα Βαλτινού» του Δημήτρη Τσιγάρα.

Πρόκειται για ένα άλλο έργο έρευνας (270 σελίδων), που αφορά στη συγκέντρωση ενός σώματος μελετημάτων, το οποίο δίνει στον αναγνώστη, με τρόπο ευσύνοπτο αλλά διεισδυτικό, τα στοιχεία και τα γεγονότα που σημάδεψαν την κοινότητα και το χωριό Βαλτινό. Παράλληλα εξετάζονται και καταγράφονται τα διάφορα φυσιογνωμικά, γεωγραφικά και στατιστικά στοιχεία, η υλικοτεχνική υποδομή, το ανθρώπινο δυναμικό και τα διάφορα έργα και παρεμβάσεις που έγιναν κατά τη λειτουργία του θεσμού της κοινότητας. Για να διαβάσετε το βιβλίο πατήστε εδώ

Πρόλογος του συγγραφέα

Η παρούσα μελέτη, είναι ακόμα ένα έργο που το θέμα του βαδίζει στα ίχνη της τοπικής ιστορίας του Βαλτινού.

Η συνεχής διερεύνηση, καταγραφή και ανάδειξη του παρελθόντος –με επιμονή στον συγκεκριμένο τόπο, στη διεξοδική και εκτενή προσέγγιση όσον αφορά τη θεματολογία της συγγραφής και έκδοσης βιβλίων που αφορούν στο Βαλτινό– δεν οφείλεται σε μια στείρα τοπικιστική αντίληψη για τον γενέθλιο τόπο μου ή σε μια συνθηκολόγηση, μια υποταγή σε ανθρώπινη αδυναμία, αλλά αποτελεί για μένα ένα οδοιπορικό αναζήτησης της Ιθάκης. Της Ιθάκης ως σύμβολο κάθε ωραίου σκοπού που θέτει ο κάθε παθιασμένος άνθρωπος αγωνιζόμενος να τον πετύχει μέσα στη σκληρή πορεία της ζωής. Και βέβαια η Ιθάκη προσφέρει την ευκαιρία για το ταξίδι. Άλλωστε κάθε τι αληθινά μεγάλο μέσα στη ζωή φαίνεται να είναι αναπόσπαστα δεμένο με το στοιχείο του πάθους.

Με σεβασμό λοιπόν στην τεκμηρίωση, τη μεθοδολογία και τους κανόνες της έρευνας, το βιβλίο «Η Κοινότητα Βαλτινού» προέκυψε μέσα από ένα ταξίδι και έχει ως στόχο τη συγκέντρωση ενός σώματος μελετημάτων, το οποίο να δίνει στον αναγνώστη, με τρόπο ευσύνοπτο αλλά διεισδυτικό, τα στοιχεία και τα γεγονότα που σημάδεψαν την κοινότητα και το χωριό Βαλτινό, αποκαλύπτοντας την αφετηρία, τη διαδρομή και την εξέλιξή του.

Εκδόθηκε το νέο βιβλίο με τίτλο «Ο ναός Αγίου Αθανασίου Βαλτινού» του Δημήτρη Τσιγάρα.

 

Εκδόθηκε τον Μάρτη του 2021 το νέο βιβλίο με τίτλο «Ο ναός Αγίου Αθανασίου Βαλτινού» του Δημήτρη Τσιγάρα.

Πρόκειται για ένα έργο έρευνας (240 σελίδων), που συνδέεται με τις ιστορικές παρακαταθήκες του τόπου μας.

Για περισσότερες πληροφορίες όσον αφορά την ύλη του βιβλίου, τον σκοπό και τους στόχους του παρουσιάζονται παρακάτω στον Πρόλογο του συγγραφέα.

Για να περιηγηθείτε και να διαβάσετε το βιβλίο πατήστε εδώ

Πρόλογος του συγγραφέα

Ο τόπος μας είναι ο κόσμος μας, τον κουβαλάμε μέσα μας, διαμορφώνει το χαρακτήρα μας, μας πληγώνει αλλά τον αγαπάμε, τον πληγώνουμε αλλά μας ανέχεται. Αυτή η βαθιά σχέση με τον τόπο μας, μας κάνει να αγαπάμε και να πονάμε τον οποιονδήποτε τόπο. Βάση και αφετηρία της ζωής μας είναι το χωριό μας, η γειτονιά μας, οι φίλοι μας, οι συγγενείς μας. Οι μνήμες και τα βιώματα που έχουμε από τον τόπο μας είναι η πολύτιμη προσωπική ιδιοκτησία μας, πού μένει ανέπαφη σε όλη τη διάρκεια του ταξιδιού μας, μέχρι τον αναπόφευκτο θάνατό μας.

Τα μνημεία και τα κτίσματα δεκάδων αιώνων που έχουν διασωθεί έως σήμερα, αποτελούν τα τεκμήρια της συλλογικής μας μνήμης στον χρόνο και τον χώρο και μας δίνουν πληροφορίες για τον τρόπο ζωής και τις σχέσεις των ανθρώπων με αυτά. Αποτελούν την συνέχεια μιας πορείας και είναι αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Οφείλουμε να διαφυλάξουμε σαν κόρη οφθαλμού αυτή την κληρονομιά, που μας βοηθάει να γνωρίζουμε καλά το παρελθόν μας, ώστε να μπορέσουμε να στηρίξουμε το παρόν και να οικοδομήσουμε σε σταθερά θεμέλια το μέλλον των επόμενων γενεών.

Η παρούσα μελέτη καταγράφει τα ιστορικά, εκκλησιαστικά και λαογραφικά στοιχεία που σχετίζονται με το ναό του Αγίου Αθανασίου Βαλτινού, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις των κατοίκων και τις τελετουργικές συνήθειες σύμφωνα με τους κανόνες της Εκκλησίας.

Τα ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία σταχυολογήθηκαν από διάφορες πηγές σχετικές με τον ναό και τον τόπο και παρουσιάζονται αυτούσια.

Μέσα στο ερευνητικό πεδίο της μελέτης αυτής, προσεγγίζονται ακροθιγώς και θέματα θεολογικού ενδιαφέροντος, αναδεικνύοντας την αντίθεση που βρίσκεται ανάμεσα σε αυτό πού ενστερνίζεται την απέριττη πνευματικότητα της πίστης και σε εκείνο πού απλώς ακολουθεί το τυπικό λειτουργικό της, εντελώς ανυποψίαστα για τα βαθύτερα της συνείδησης.

Το παραμύθι μιας λέξης

 

Θέλοντας να αφηγηθώ την περιπέτεια μιας λέξης, (λεξομανία) επιχείρησα να σκαρώσω ένα παιχνίδι της Γραμματικής με τη μορφή κουίζ. Με αφετηρία το όνομα μιας πόλης και τα λεκτικά παράγωγά του, με περιγραφικές διατυπώσεις, με ρίμα και ρυθμό, με αναγραμματισμούς, μετατονισμούς, μετατροπές, προσθαφαιρέσεις και αναγωγές, προέκυψε το παρακάτω στιχούργημα:

Όμορφη πρωτεύουσα, αυτοκρατορική,                      ΡΩΜΗ

μα λέγεται και ανδρεία, θάρρος και πυγμή.                ΡΩΜΗ

Αναγραμμάτισέ τη και θα χεις μια κουτή.                  ΜΩΡΗ

Ασπρόμαυρη με ΑΧ μας κάνει τη ζωή.                     ΑΧΡΩΜΗ

 

Αν βάλεις ένα Γάμα κι αλλιώς αν τονιστεί

διάσπαση θα γίνει, ράγισμα, σχισμή.                          ΡΩΓΜΗ

Άλλαξε τον τόνο και φάε την αρχή                

ίσως να ’ναι νόστιμη κι ας μην είναι ψητή.                 ΩΜΗ

 

Αν το πρώτο γράμμα αντικατασταθεί                        

μ’ ένα Κάπα, πάλι, μια πόλη θα γενεί.                        ΚΩΜΗ

Μίκρυνε το Ωμέγα και τότε στη στιγμή,

ίσως μια χτένα να σου χρειαστεί.                                ΚΟΜΗ

 

Άλλαξε τον τόνο, βάλε Ταυ για αρχή                         

μίκρυνε το Ωμέγα κι αμέσως θα κοπεί.                      ΤΟΜΗ

Βάλε Άλφα, Κάπα τώρα στην αρχή

και ευθύς επίρρημα θα φανερωθεί.                             ΑΚΟΜΗ

 

Αν βάλεις ένα Γάμα μαζί με ένα Νι,

πεποίθηση θα γίνει, θέση κι άποψη.                           ΓΝΩΜΗ

Αν βάλεις ένα Σίγμα και Ύψιλον μαζί

μετά από ένα λάθος αυτή ακολουθεί.                         ΣΥΓΝΩΜΗ

 

Όμορφη πρωτεύουσα, αυτοκρατορική.                      ΡΩΜΗ

Βάλε για αρχή το ΣΑΛ, κι αλί στον βαπτιστή.            ΣΑΛΩΜΗ

Αν μπροστά προσθέσεις Βήτα, θα γενεί                    

τροφή για τους ανθρώπους μα και ζωοτροφή.            ΒΡΩΜΗ

 

Βάλε για αρχή ένα Δέλτα κι ΕΝΑ κατάληξη

πράξεις και τεκταινόμενα θα έχεις σε γιορτή.             ΔΡΩΜΕΝΑ

Πρόσθεσε ΠΛΗ να γίνει λίτρων καταβολή.               ΠΛΗΡΩΜΗ

Κάνε το Ήτα, ΑΙΟΣ να πολιτογραφηθεί.                    ΡΩΜΑΙΟΣ

 

Και τώρα συνεχίζουμε με μία αλλαγή.                       ΡΩΜ-Η (Α)

Βάλε στο τέλος Άλφα κι ομάδα θα γενεί.                   ΡΩΜΑ

Βάλε μπροστά ένα Σίγμα και να σου ένα κορμί.        ΣΩΜΑ

Βάλε ένα ΦΑΓ και γκρίνια θα φέρει η αλλαγή.          ΦΑΓΩΜΑ

 

Μαζί με το ΣΥΜΠΛΗ προσθέτεις κάτι τι.                 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ

Πρόσθεσε Σίγμα, Ταυ στρωσίδι να γενεί.                  ΣΤΡΩΜΑ

Βάλε στο τέλος ΛΕΟΣ και στιβαρός εστί.                  ΡΩΜΑΛΕΟΣ

Με ένα ΦΑΝΕ αμέσως θα σου φανερωθεί                ΦΑΝΕΡΩΜΑ

 

Πρόσθεσε ένα Άλφα για ευχάριστη οσμή.                 ΑΡΩΜΑ

Κάνε το Άλφα Βήτα για άσχημη οσμή.                      ΒΡΩΜΑ

Κάνε το Βήτα, Χι και ετοίμασε βαφή.                        ΧΡΩΜΑ

Πρόσθεσε ένα ΠΛΗ του χρόνου για να ’ρθει.           ΠΛΗΡΩΜΑ

 

Για λάσπη και για έδαφος βάλε μπροστά ένα Χι.       ΧΩΜΑ

Για βούλωμα και τάπα βάλε μπροστά ένα Πι .           ΠΩΜΑ

Αναγραμμάτισέ το και όνομα θα βγει.                        ΜΑΡΩ

Αν βάλεις ένα ΧΑΛΑ χαλάρωση εστί.                      ΧΑΛΑΡΩΜΑ

 

Βάλε στο τέλος ΙΣΤΙ και γλώσσα θα γενεί.                ΡΩΜΑΪΣΤΙ

Αν βάλεις ένα ΚΕ θα χρειαστείς κερί.                        ΚΕΡΩΜΑ

Άλλαξε το Ρο με ΥΨ και ανέβα στην κορφή.             ΥΨΩΜΑ

Στη μέση βάλε ΤΗ και δώσε απάντηση.                     ΡΩΤΗΜΑ

 

Βάλε ένα ΣΑ και σκούπα μάλλον θα χρειαστεί.         ΣΑΡΩΜΑ

Βάλε ένα ΓΛΑ και νύσταγμα θα φέρει η στιγμή.       ΓΛΑΡΩΜΑ

Μ’ ένα ΞΗΜΕ το χάραμα, θα έρθει το πρωί.             ΞΗΜΕΡΩΜΑ

Μ’ ένα ΞΕΨΑ αναθάρρηση και τόλμημα θα βγει.     ΞΕΨΑΡΩΜΑ

 

Πρόσθεσε Γιώτα, Δέλτα και έκκριση θα βγει.           ΙΔΡΩΜΑ

Με ένα ΛΕ και λέκιασμα και βρόμισμα μαζί.            ΛΕΡΩΜΑ

Μαζί με ένα ΚΑΠΑ κλείνει η συναλλαγή.                ΚΑΠΑΡΩΜΑ

Βάλε ένα ΜΑΡΜΑ κι έτοιμη η απολίθωση.              ΜΑΡΜΑΡΩΜΑ

Η διαχρονικότητα της Εμποροπανήγυρης Τρικάλων (Με αφορμή τη φετινή ματαίωσή της).

Η ετήσια Εμποροπανήγυρη των Τρικάλων ή αλλιώς «το Τρικαλινό Παζάρι», όπως το γνωρίζουν οι περισσότεροι, αποτελούσε σημείο αναφοράς, όχι μόνο για τους κατοίκους της πόλης, αλλά και για ολόκληρο το νομό και όχι μόνο. Διοργανώθηκε για πρώτη φορά στις 8 Σεπτεμβρίου 1883 στα Κουτσομύλια. Τα τελευταία χρόνια, μπορεί η αίγλη της να έχει μειωθεί, όμως διατηρεί ζωντανή και ακμαία την παράδοσή της. Σταθερά από 14 έως 21 Σεπτεμβρίου, ανεξαρτήτως τι ημέρα πέφτει, κάθε χρόνο, η εμποροπανήγυρη Τρικάλων, αποτελούσε το κορυφαίο γεγονός για τον τόπο. 

Διερευνώντας την ιστορική της διαδρομή θα διαπιστώσει κανείς ότι ο θεσμός της εμποροπανήγυρης κινδύνεψε πολλές φορές να ματαιωθεί και να απαξιωθεί, καθώς πέρασε μέσα από δύσκολες συνθήκες (οικονομική κρίση, πόλεμοι, Κατοχή, λοιμοί, συγκρουόμενα συμφέροντα κ.ά.. Ωστόσο δεν ματαιώθηκε και δεν απαξιώθηκε καμία χρονιά, συνεχίζοντας απρόσκοπτα την ιστορική της πορεία μέχρι και σήμερα. 

Τα νέα τεχνολογικά δεδομένα της εποχής, (η χρήση των διαδικτυακών αγορών), μπορεί να συνθλίβουν την αναγκαιότητα του θεσμού αυτού, δεν κατάφεραν όμως, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, να την υπερκεράσουν. 

Τα αίτια της διαχρονικότητας αυτού του θεσμού, τα στοιχεία δηλαδή, που έκαναν τον θεσμό να αντέξει τόσο πολύ στο διάβα του χρόνου, εδράζονται στην αναγκαιότητα της γέννησής του και έχουν την εξήγησή τους. Στην ελληνική γλώσσα υπάρχουν δυο λέξεις, οι οποίες μοιάζουν μεταξύ τους, αλλά το νόημά τους είναι εκ διαμέτρου αντίθετο της μίας από της άλλης. Πρόκειται για τις λέξεις «Θεσμοθέτηση» και «Θεσμοποίηση». Με τον όρο Θεσμοθέτηση λογίζεται η ενέργεια του κράτους ή της Αυτοδιοίκησης για την καθιέρωση ενός θεσμού με επιβολή καταστατικών νόμων, που δημιουργεί δικαιώματα ή υποχρεώσεις στους πολίτες. Ενώ, ως Θεσμοποίηση λογίζεται, η δυνατότητα των πολιτών να θεσπίζουν οι ίδιοι τους κανόνες, ώστε να διαμορφώνουν και να καθιερώνουν τους θεσμούς. Η εμποροπανήγυρη, λοιπόν, είναι θεσμός που προέκυψε από Θεσμοποίηση, τον δημιούργησαν δηλαδή και τον καθιέρωσαν οι ίδιοι οι πολίτες, σύμφωνα με τις δικές τους ανάγκες και τα δικά τους συμφέροντα. 

Για πρώτη φορά στην ιστορία της, φέτος, η εμποροπανήγυρη δεν θα λειτουργήσει λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού COVID 19. Η ματαίωση καταγράφεται ιστορικά και μένει να επιβεβαιωθεί στο μέλλον η αντοχή και η διαχρονικότητα αυτού του θεσμού.

Κυκλοφόρησε το νέο μου βιβλίο με τίτλο «Η ιστορία του Αθλητικού Ομίλου Βαλτινού Τρικάλων».

Πρόκειται για ένα βιβλίο έρευνας και καταγραφής, το οποίο αναφέρεται στην ιστορία της ποδοσφαιρικής ομάδας του Α.Ο. Βαλτινού.

Το βιβλίο, που ήδη κυκλοφόρησε από τον Μάρτιο του 2020 και βρίσκεται προς διάθεση του κοινού, εξέδωσε το Δ.Σ. του Α.Ο. Βαλτινού και αφορά στην καταγραφή, στη διάσωση και στην προβολή των στοιχείων της 60χρονης αθλητικής - ποδοσφαιρικής ιστορίας της ομώνυμης ομάδας.

Μέσα από τις 272 σελίδες αυτού του βιβλίου, (επενδεδυμένες με πλούσιο φωτογραφικό υλικό), ο αναγνώστης θα βρει όλα τα στοιχεία της ομάδας, θα γνωρίσει την ιστορία της, τα χαρακτηριστικά της γνωρίσματα, τα μικρά και μεγάλα μυστικά της τοπικής ερασιτεχνικής διοργάνωσης, τους παράγοντες, τους ποδοσφαιριστές, τους φιλάθλους και γενικότερα όλον τον κόσμο που, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, σχετίστηκε με το τοπικό ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο.

Για να περιηγηθείτε και να διαβάσετε το βιβλίο πατήστε εδώ

Στο εισαγωγικό σημείωμα του συγγραφέα αναφέρονται τα εξής:

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

του Δημήτρη Τσιγάρα

Ξεκινώντας τη συγγραφή αυτού του βιβλίου, μου ήρθε στο νου αυτό που είπε ο Γάλλος φιλόσοφος Κριστιάν Μπρομπερζέ: «Το ποδόσφαιρο είναι το πιο σημαντικό ασήμαντο πράγμα του κόσμου».   

Αυτή η αναιρετική αντίφαση, θα μπορούσε να δώσει τροφή για σκέψη και προβληματισμό και να προβάλλει, μέσα από την αντίθεσή της, χωριστά για τον καθένα μας, το ερώτημα: «Τι είναι το ποδόσφαιρο;».

Σε προσωπικό επίπεδο, προσπαθώντας να απαντήσω στο ερώτημα, προέκυψαν διάφοροι συνειρμοί, μνήμες και βιώματα, που συγκρότησαν την προσωπική μου άποψη και γνώμη.

Για μένα λοιπόν, ποδόσφαιρο είναι οι μνήμες, ενός μοναχικού πιτσιρίκου, σε μια άδεια αυλή, να προσπαθεί να κάνει τσαλιμάκια με μια μπάλα.

ΤΟ ΛΕΥΚΩΜΑ «Μουσικά όργανα και οργανοπαίχτες»

Στο λεύκωμα με τη θεματική ενότητα: «Τα σκίτσα της μουσικής και η μουσική των σκίτσων» (Μουσικά όργανα και οργανοπαίχτες), εμπεριέχονται 150 σκίτσα μου και παρουσιάζονται 90 μουσικά όργανα, από κάθε μουσική οικογένεια, από όλο τον κόσμο και σε όλο το φάσμα του χρόνου (από το μονόχορδο έως την ψηφιακή απόδοση του ήχου).

Πρόκειται για μια εικαστική προσέγγιση στα μουσικά όργανα και τους οργανοπαίχτες, με την απόδοση σκίτσων και με αναφορά στα στοιχειώδη χαρακτηριστικά κάθε μουσικού οργάνου.

Εστιάζοντας στο κυρίαρχο στοιχείο της σκηνογραφίας, των σκίτσων, παρατηρούμε την ανάδειξη της έκφρασης των χεριών, του προσώπου και γενικότερα η έκφραση της γλώσσας του σώματος κάθε οργανοπαίχτη, την στιγμή που εκφράζεται με το όργανό του. Κάθε παίξιμο μουσικού έργου έχει το δικό του διακριτό χαρακτήρα, που φαίνεται στις εκφράσεις του προσώπου του οργανοπαίκτη, έτσι όπως θα τις φανταζόμασταν ακούγοντας τη μουσική με κλειστά μάτια.

Για περισσότερα και για να δείτε το ΛΕΥΚΩΜΑ πατήστε εδώ.

ΤΟ ΛΕΥΚΩΜΑ «Προσωπογραφίες»

Η θεματική συλλογή «Προσωπογραφίες» είναι μια σειρά σκίτσων μου από πορτρέτα ηλικιωμένων ανθρώπων, όπου το κυρίαρχο και κοινό χαρακτηριστικό τους είναι η αποτυπωμένη χάραξη του χρόνου, στα πρόσωπά τους. Ρυτίδες, μαστιγώματα του χρόνου, που εγγράφονται στο πρόσωπο και διαγράφουν εντονότερα τα χαρακτηριστικά της φυσιογνωμίας.

Πατήστε εδώ για να δείτε το Λεύκωμα

Η Λέσχη Αφήγησης «Ήτανε μια φορά...»

Η Λέσχη Αφήγησης «Ήτανε μια φορά...» λειτουργούσε μια φορά το μήνα κάθε Τρίτη από το Νοέμβριο 2018 μέχρι το Μάρτιο 2019. Εκεί πραγματοποιούνταν διάφορες συναντήσεις των μελών της Λέσχης, όπου τον συντονισμό είχε η Μαρία Κατσανούλη.

Πρόκειται για μια δράση η οποία έδινε την ευκαιρία, σε όποιον επιθυμούσε, να πει ή να ακούσει ιστορίες της προφορικής παράδοσης, ιστορίες που συντρόφευαν από παλιά τον άνθρωπο και έφτασαν στις μέρες μας από στόμα σε στόμα, ικανοποιώντας την ανάγκη του ανθρώπου να τις «επισκέπτεται» όταν αποζητά  το ταξίδεμά τους.

Είχα την ευκαιρία και την τιμή να συμμετάσχω, λέγοντας και ακούγοντας ιστορίες της προφορικής παράδοσης, νοιώθοντας πότε παππούς και πότε μικρό παιδάκι.

Τιμητική εκδήλωση των αιρετών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Από την εκδήλωση της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Θεσσαλίας (ΠΕΔ) που τίμησε τους διατελέσαντες Δημάρχους και νομάρχες της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων που υπηρέτησαν τις τοπικές κοινωνίες και τον θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, από την εφαρμογή του προγράμματος «Καποδίστριας» (1997) έως και σήμερα.
Συνολικά τιμήθηκαν 63 πρώην και νυν αιρετοί άρχοντες της αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ βαθμού, που υπηρέτησαν τον θεσμό στο Νομό Τρικάλων, μεταξύ αυτών τιμήθηκε και η αφεντιά μου, ως πρώην Δήμαρχος Καλλιδένδρου.
Την αναμνηστική πλακέτα μου απέδωσε ο Αστυνομικός Διευθυντής Τρικάλων κ. Στέλιος Μπιλιάλης.
Η αναγνώριση μιας οποιαδήποτε προσφοράς προς τον τόπο αποτελεί ένα μοχλό για την κινητοποίηση του ηθικού δυναμικού του τόπου μας.
Πολλές ευχαριστίες στον Πρόεδρο, (Δήμαρχο Μουζακίου), κ. Γιώργο Κωτσό και το Δ.Σ. της ΠΕΔ.

«Η Παναγία του Βαλτινού», Τρίκαλα 2018  ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΝΤ. ΤΣΙΓΑΡΑ

Ανάρτηση του ποιητή Ηλία Κεφάλα στον λογαριασμό του, στο facebook

29-7-2018

Εδώ στις εσοχές της επαρχίας που ζούμε κεκρυμμένοι, μην προκαλώντας καθ’ οιονδήποτε τρόπο την δημοσιότητα, μη νομίζετε ότι μένουμε και ανενεργοί. Δημιουργούμε τον μικρό μας πολιτισμό απερίσπαστοι και αφοσιωμένοι στα μεράκια μας και δεν έχουμε απαιτήσεις ιδιαίτερες πέρα από τις πειστικές απαντήσεις που δίνουμε στον εαυτό μας. Κατά τα άλλα και τυπογραφικά εργαστήρια έχουμε και βιβλία βγάζουμε ιδίοις αναμαλώμασι και βιβλιοπωλεία έχουμε για να τα εκθέτουμε στις βιτρίνες τους και κόσμο, επίσης έχουμε, για να τα προσέχει και να τα συζητάει. Προ πάντων έχουμε συγγραφείς.
Ο λόγος σήμερα για τον Δημήτρη Τσιγάρα που, πολύ πιθανόν, να πηγαίνει κατά κάποιον τρόπο ενσυνείδητα χαμένος, επιμένοντας να μη φεύγει από τον γενέθλιο χώρο του. Σπουδαγμένος γραφίστας και επιμελητής βιβλίων καλλιεργεί παράλληλα όλες τις εγγενείς εφέσεις του, αυτές που τον αιχμαλώτισαν από την παιδική του ηλικία και τον οδήγησαν σ’ έναν πληθωρικό καλλιτεχνικό δρόμο: ζωγράφος, μουσικός, φωτογράφος, συγγραφέας, εκδότης, λαογράφος, κινηματογραφιστής. Μπράβο Δημήτρη!
Το άρτι εκδοθέν βιβλίο του είναι «Η Παναγία του Βαλτινού», με κείμενα τοπιολαογραφικά σύμμεικτα, όπως επεξηγεί ο υπότιτλός του. Πρόκειται για ιστορικές και λαογραφικές αναφορές γύρω από το πανέμορφο ξωκκλήσι, αλλά και μνήμες των γύρω χωριών, κυρίως του Βαλτινού. Εντυπωσιάζουν πέρα από τις κατατοπιστικές φωτογραφίες οι ζωγραφιές του Δημήτρη, που ζωντανεύουν με ενάργεια τους θρύλους του δάσους ή τους ήρωες των ομόθεμων κειμένων που ανθολογεί. Δυστυχώς ο χώρος δεν επιτρέπει να πούμε περισσότερα. Ήθελα απλώς να πω ότι είμαστε εδώ, υπάρχουμε και δημιουργούμε εν ακμή, στον τόπο μας.

Νέο βιβλίο για το Βαλτινό «Η Παναγία του Βαλτινού», του Δημήτρη Τσιγάρα

Με τίτλο «Η Παναγία του Βαλτινού» (Ιστοριολαογραφικά σύμμεικτα) κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο του Δημήτρη Τσιγάρα, από τις Γραφικές Τέχνες «Δημήτρης Τσιγάρας», έκδοση 2018.

Πρόκειται για ένα βιβλίο έρευνας και καταγραφής των στοιχείων του, σπάνιου για την περιοχή, δάσους με το ξωκλήσι της Παναγίας Βαλτινού.

Είναι μια ιστοριολαογραφική έρευνα, μια συλλογή από διάφορες μελέτες και εργασίες, τεκμήρια και καλλιτεχνικές εκφράσεις πολλών ανθρώπων, που έζησαν, εκτίμησαν, αγάπησαν, γοητεύτηκαν και εμπνεύστηκαν από το δάσος με το ξωκλήσι της Παναγίας.

Στις 192 σελίδες του περιλαμβάνονται μελέτες, κείμενα, εικόνες, παραμύθια, διηγήματα, ποιήματα, εξιστορήσεις, μαρτυρίες, χρονικά, τα οποία ως ένα ενιαίο σύνολο, σκιαγραφούν και δίνουν το καθένα με τον δικό του τρόπο, την συνολική ανάγλυφη εικόνα, το αποτύπωμα και την φυσιογνωμία της Παναγίας Βαλτινού.

Ταυτόχρονα αυτά τα κείμενα, μετρούν κάθε φορά την ένταση της νοσταλγίας που μας χωρίζει από το πολύπαθο μεν, αλλά πολύ ουσιαστικό εκείνο παρελθόν που προσδιόρισε καθοριστικά τον βίο μας και την σχέση μας με τον συγκεκριμένο τόπο, την Παναγία.

Πολλοί άνθρωποι εναπόθεσαν τις ελπίδες επάνω της, άλλοι εμπνεύστηκαν και εκφράστηκαν δημιουργικά με έργα τέχνης, και άλλοι απλά εισέπραξαν την ομορφιά και το μεγαλείο της.

Αυτή η αρμονία ανθρώπου και τοπίου, αυτή η σύμπνοια ανάμεσά τους, συνιστά τη θελκτική φυσιογνωμία του αλλά και τη βασική προϋπόθεση για τη διεκδίκηση της ξεχωριστής φυσικής καλλονής του.

Στην εισαγωγή του βιβλίου, ο συγγραφέας Δημήτρης Τσιγάρας επισημαίνει μεταξύ άλλων:

… «Το δάσος με το ξωκλήσι της Παναγίας Βαλτινού αποτελούσε ανέκαθεν και αποτελεί ακόμη και σήμερα σημείο αναφοράς για όλους τους κατοίκους του χωριού Βαλτινού, αλλά και της ευρύτερης περιοχής.

Μέσα στο υπέροχο δάσος, στο πυκνό και ποικιλότονο πράσινο, με εξαίσια θέα, οι χριστιανοί πρόγονοι έστησαν το ιερό ξωκλήσι της Παναγίας, για να δοξάσουν έκθαμβοι το θαύμα της δημιουργίας και να ανοίξουν τους δικούς τους διαύλους επικοινωνίας με το θείο.

Πηγή ελπίδας, χαράς, γαλήνης, παρηγοριάς και ανακούφισης για πολλούς ανθρώπους αυτό το εκκλησάκι. Η λατρεία της Παναγίας, λατρεία σταθερή κι αγαπημένη μέσα στους αιώνες, έχει επιβιώσει σαν μια ανάμνηση ζεστή στη λαϊκή συνείδηση κατά τον εορτασμό της μνήμης, της Κοίμησης της Θεοτόκου.

Η Παναγία εφεξής θα γίνει ξακουστή. Τόπος ιερός, προσκυνήματος. Σημείο σταθερό αναφοράς, υποβλητικός προορισμός, ασφάλειας και προστασίας για τους αδυνάτους.

Σαν αποκαλύπτεται σταδιακά, σε δέχεται με ευγένεια, με γλυκύτητα, με οικειότητα  και συνήθως, σε κάνει τελικά δικό της, σε κατακτά, προσφέροντάς σου μια ανυπέρβλητη αίσθηση μέθεξης στο συμπαντικό και σε κάτι ανείπωτο.

Σαν αυτοσυστήνεται, αναφέρεται ποικιλώνυμα ως: H παναγία του Θεού, η παναγία των ανθρώπων, η παναγία του δάσους, η παναγία του χωριού, η παναγία των χρωμάτων, η παναγία του φωτός, η παναγία της σαγήνης, η παναγία των αιώνων, η παναγία του σήμερα, η παναγία των τεσσάρων εποχών, η παναγία της συγχρονίας και της διαχρονίας, της κάθε μέρας και της κάθε ώρας, η παναγία της καρδιάς μας…

Είναι το δάσος των μύθων και των παραμυθιών που φιλοξένησε χιλιάδες πιστούς και φυσιολάτρες επισκέπτες, οι οποίοι αιχμαλωτίστηκαν από τις έντονες αντιθέσεις της φύσης και ύφαιναν μαζί το πραγματικό με το εξωπραγματικό, πλάθοντας πολλούς εντυπωσιακούς μύθους, για να φτάσει στις μέρες μας και να γίνει το αγαπημένο των ευαίσθητων επισκεπτών, ντόπιων και ξένων.

Αυτό λοιπόν, το δάσος με την Παναγία του, επηρέασε πολλούς δημιουργούς του τόπου μας, που αναζήτησαν κατά καιρούς στην πολύτιμη κληρονομιά τους την έμπνευση, προκειμένου να δημιουργήσουν έργα με πολιτισμική αξία.

Η ανάγκη διάσωσης της ιδιαιτερότητας του πολιτισμού μας, της τοπικής ιδιαιτερότητας και της ιστορικής συνείδησης, η ανάγκη δηλαδή, να έχουμε ατομικό και συλλογικό παρελθόν, να παραλαμβάνουμε κάτι από τους προγόνους, να το συνεχίζουμε και να το παραδίδουμε στους απογόνους, έκανε επιβεβλημένη τη δημιουργία και την έκδοση αυτού του βιβλίου.

Ένας λαός γράφει την ιστορία του, όχι για να αφηγηθεί το παρελθόν του, τη γράφει για να οικοδομήσει ταυτότητα με την οποία θα παλέψει το μέλλον.

Με την ελπίδα, αλλά και την πεποίθηση ότι καλύπτεται ένα μεγάλο κομμάτι από τον στόχο, και την προσδοκία μας, να κληροδοτήσουμε στο Βαλτινό ακόμα ένα κομμάτι της ιστορίας και του πολιτισμού του, το βιβλίο αυτό αφιερώνεται στη νέα γενιά, με βαθιά ενσυναίσθηση για τον τόπο, την προσφορά, τη συνέχεια».

Για να περιηγηθείτε και να διαβάσετε το βιβλίο πατήστε εδώ.

Το πρώτο της ζωής μου ταξίδι

Εικονογραφημένο διήγημα, που η ιστορία του διαδραματίζεται στο δάσος της Παναγίας Βαλτινού. Αποτελεί μέρος της κινηματογραφικής ταινίας με τον ομότιτλο τίτλο.

Είναι ένα ταξίδι πηγαιμού και επιστροφής με μια διανυκτέρευση, με εναλλαγές, με εμπειρίες και γνώσεις. Μια αφήγηση της διαδικασίας τέλεσης του πανηγυριού που αποτυπώνει το ξετύλιγμα της ζωής, που έχει να κάνει με την αρετή του πραγματισμού και της ευχαρίστησης που προσφέρουν τα απλά πράγματα.

Τόπος και κόσμος κατοικημένοι από την οικονομία και την απλότητα, μισό αιώνα πριν. Μιας εποχής που έφυγε ανεπιστρεπτί, αλλά που άφησε πίσω της, αναλλοίωτο το στίγμα μιας λιτής και απέριττης ζωής.

Η επιστροφή στο παρελθόν γίνεται δια μέσω της περσόνας του μικρού ταξιδιώτη που διεκδικεί τα όνειρά του.

Το ξετύλιγμα των αναμνήσεων ξεκινάει με την προετοιμασία για το πανηγύρι, ακολουθεί η διαδρομή, η άφιξη, ο χώρος και η διαδικασία τελέσεως του πανηγυριού, η διανυκτέρευση, η δεύτερη ημέρα του πανηγυριού και η επιστροφή με τις εντυπώσεις και τη σχέση του μικρού ταξιδιώτη με τον παππού, ο οποίος μεταλαμπαδεύει τη θυμοσοφία του στον εγγονό του.

Η γνώση για το μικρό ταξιδιώτη είναι το σημαντικότερο απόκτημα στη ζωή.

Η σχέση με τον παππού του, ο θαυμασμός του λόγου και της θυμοσοφία του, τον στιγματίζουν, αν και κάποιες φορές διακατέχεται από την αμφιταλάντευση ανάμεσα στην προτροπή του παππού: «για την τήρηση του μέτρου» και την προσταγή του Καζαντζάκη: «Φτάσε όπου δεν μπορείς».

Σενάριο – Σκηνοθεσία - Σκίτσα: Δημήτρης Τσιγάρας

Αφήγηση: Σάκης Μπιλιάλης

Μουσική: Χρύσανθος Μουζακίτης

«Ο μικρός βοσκός στο δάσος της Παναγίας» Διήγημα του Δημήτρη Τσιγάρα

Εικονογραφημένο διήγημα, που η ιστορία του διαδραματίζεται στο δάσος της Παναγίας Βαλτινού. Αποτελεί μέρος της κινηματογραφικής ταινίας με τίτλο «Το πρώτο της ζωής μου ταξίδι».

Σενάριο – Σκηνοθεσία - Σκίτσα: Δημήτρης Τσιγάρας

Αφήγηση: Σάκης Μπιλιάλης

Μουσική: Χρύσανθος Μουζακίτης

Ποίηση: Ηλίας Κεφάλας

Δεν υπάρχει ζωή χωρίς προβλήματα και δυσκολίες. Το ζητούμενο είναι η αντιμετώπισή τους. Η πρόβλεψη, η εκτίμηση των καταστάσεων και η εξεύρεση των λύσεών τους. Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορεί κανείς να ξεπεράσει τις δυσκολίες, τις κρίσεις, τα «χτυπήματα», τις βροχές, τις μπόρες της ζωής.

Ο μικρός βοσκός στο δάσος της Παναγίας, μας δίνει ένα τέτοιο παράδειγμα αντιμετώπισης της δυσκολίας. Την ώρα που φυλάγει τα πρόβατα και ταυτόχρονα απολαμβάνει το παιχνίδι του στην κούνια, την ώρα που προσπαθεί να ξεπεράσει τον εαυτό του και να φτάσει, να ακουμπήσει με τα πόδια του τον ουρανό, του ’ρχεται η πρώτη ψιχάλα βροχής στο μέτωπο.

Η μπόρα ξεσπά. Η ώρα της αναμέτρησης με τον εαυτό του έρχεται.

Η καταιγίδα αντιμετωπίζεται και οι ζημιές αποκαθίστανται. Μετά τη μπόρα βγαίνει πάλι ο ήλιος.

Η αντιμετώπιση της καταιγίδας είναι το κεντρικό μήνυμα της ταινίας, στη νομοτέλεια της ζωής, που ο άνθρωπος περνάει τον βίο του ανάμεσα στο «Δόξα σοι ο Θεός «και στο «Βόηθα Παναγιά μου».

Είναι αναπόφευκτο, πάντα στη ζωής μας να βρισκόμαστε αντιμέτωποι με δύσκολες και δυσάρεστες καταστάσεις. Πάντα θα υπάρχουν οι βροχές και οι μπόρες. Μας το επισημαίνει και ο Ποιητής μας, Ηλίας Κεφάλας με το ποίημά του:

Όλο βροχές

«Πότε γεννήθηκα, πότε έγινα παιδί

Κι όλο να βρέχει μέσα μου, να βρέχει

Πότε μεγάλωσα πότε ανδρώθηκα

Κι όλο να βρέχει μέσα μου, να βρέχει

Και πότε γέρασα κι ήρθε στα μάτια μου αχλή

Κι όλο να βρέχει μέσα μου, να βρέχει».

Η εισήγησή μου στο 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τον Κώστα Βίρβο

Ολοκληρώθηκαν με επιτυχία οι τριήμερες εργασίες του 1^ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «Κώστας Βίρβος: ο Άνθρωπος, ο Δημιουργός», το οποίο πραγματοποιήθηκε στα Τρίκαλα και διήρκησε από 31 Μαρτίου έως και 2 Απριλίου 2017.

Οι εργασίες του Συνεδρίου, έγιναν στο Πνευματικό Κέντρο Τρικάλων, στο Κέντρο Ιστορίας και Πολιτισμού «Κλιάφα», και στο «Μουσείο Τσιτσάνη».

Το συνέδριο διοργανώθηκε με πρωτοβουλία της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Τρικάλων ενταγμένο σε μια σειρά αφιερωματικών και ερευνητικών δράσεων που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια από το 32ο Δημοτικό Σχολείο «Κώστας Βίρβος», το σχολείο, στο οποίο φοίτησε ο δημιουργός.

Συνδιοργανωτές ήταν ο Δήμος Τρικκαίων και η Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Θεσσαλίας, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων.

Στο επιστημονικό και ερευνητικό πρόγραμμα του συνεδρίου συμμετείχαν πάνω από 30 πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, εκπαιδευτικοί και προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών.

Μεταξύ των εισηγητών είχα την τιμή να προσκληθώ από την οργανωτική επιτροπή και να μιλήσω για ένα από τα έργα του Κώστα Βίρβου.

Τίτλος εισήγησης: «Θεσσαλικός κύκλος» Ηθογραφική προσέγγιση και ιστορική αναφορά στο αγροτικό ζήτημα της Θεσσαλίας.

Εισηγητής: Δημήτρης Τσιγάρας, π. Δήμαρχος Καλλιδένδρου.

Κυρίες και κύριοι

O «Θεσσαλικός κύκλος» είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα στην ιστορία της ελληνικής δισκογραφίας.

Πρόκειται ουσιαστικά για ένα μουσικοθεατρικό έργο, που περιέχει 24 τραγούδια, συν τα τρία ορχηστρικά, σε μουσική του Γιάννη Μαρκόπουλου, και στίχους του Κώστα Βίρβου και παρουσιάστηκε το 1974.

Είναι ένα έργο, με φαντασία και χρώματα, μια λαϊκή λειτουργία. Μια μουσική παράσταση γεμάτη ελληνικούς ρυθμούς, με παιγνιώδη διάθεση, με αιχμηρά τραγούδια, με κοινωνικό και πολιτικό, άμεσο ή έμμεσο, περιεχόμενο.

O «Θεσσαλικός κύκλος» είναι μια ενότητα τραγουδιών πολλαπλών χρήσεων. Με αυτά τραγουδάς, γελάς, μελαγχολείς, νανουρίζεις, ξεδίνεις, σκέφτεσαι…

Ο λαϊκός ποιητής Κώστας Βίρβος πηγαίνει πίσω, στα χρόνια των τσιφλικάδων και των κολίγων στη Θεσσαλία, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε και μας μεταφέρει σ’ ένα κόσμο που κυριαρχεί η σκληρή δουλειά, η εκμετάλλευση, αλλά και η ανεπιτήδευτη αφέλεια των φτωχών κι αγράμματων κατοίκων, που βρίσκονται αντιμέτωποι με τα πρώτα «θαύματα» της τεχνολογίας.

Το σπίτι και η λεύκα

Το μοναχικό σπίτι με τη λεύκα τα αντίκρισα στην ερημιά του κάμπου, σε ένα χωράφι, κάπου εκεί στο παλιό εργοστάσιο Ζαχάρεως, του Χρηστάκη Ζωγράφου, μεταξύ των χωριών Μαγουλίτσα και Μαυρομμάτι Καρδίτσας.
Καθώς τριγυρνούσα με το αυτοκίνητό μου, ένα Κυριακάτικο απόγευμα, αναζητώντας κόγχες γαλήνης είδα αυτό το βουβό και σιωπηλό σπιτάκι και πλάι μια λεύκα, ένα καβάκι να το συντροφεύει σαν πιστός σκύλος.
Σταμάτησα να το περιεργαστώ και πλησίασα προς σ’ αυτό, όπως πλησιάζει κανείς κάτι άγνωστο, κάτι παράδοξο, κάτι που αξίζει να ερευνηθεί.
Είχα μπροστά μου ένα σπιτάκι με μια πέτρινη σκάλα που οδηγούσε στη ξύλινη βεραντούλα, με τα κεραμίδια του και με εκείνη τη συγκινητική απλότητα που βρίσκει κανείς στις γειτονιές.
Η λεύκα πλάι του είχε θεριέψει και το μπόι της υψώνονταν σαν λαμπάδα, τριπλάσιο από το ύψος του σπιτιού. Φάνταζε σαν ένα πράσινο βέλος καρφωμένο στη γη και όριζε τόσο πολύ την εντύπωση που προκαλούσε όλο αυτό το θέαμα, ώστε ήταν σχεδόν αδύνατον να φανταστεί κανείς αυτό το μικρό σπίτι δίχως τη θεόρατη λεύκα.
Η λεύκα είχε καταλάβει ατίθαση όλον τον ζωτικό χώρο, είχε γιγαντωθεί σαν να έβγαινε από σελίδα λαϊκών παραμυθιών.
Βουβή κι ακίνητη με τον ευθυτενή κορμό της σαν ακτίνα ηλιακού ρολογιού, να δείχνει καθημερινά την ώρα, ανάλογα με τη θέση του ήλιου στον ουρανό και τη θέση της σκιάς της στη γη.
Κοιτάζοντας αυτό το δίδυμο με μια άλλη ματιά μου φάνηκε πάλι, το σπίτι σαν μελανοδοχείο και η λεύκα σαν κονδυλοφόρος πένα με φτερό.
Σ’ αυτό το παιχνίδισμα του νου φαντάστηκα πως το χειμώνα, με τα γυμνά κλαδιά της, η λεύκα θα άφηνε τον ήλιο να ζεστάνει τα κεραμίδια του σπιτιού, ενώ το καλοκαίρι τα φύλλα της θα τρεμοπαίζανε στο ελαφρύ αεράκι κάποιο ερωτικό τραγουδάκι.
Έβγαλα τη φωτογραφική μηχανή και φωτογράφισα την εικόνα. Δεν χόρταινα να παρατηρώ!
Ξανακοίταξα αυτό το σπίτι, πριν απομακρυνθώ, με την πεποίθηση ότι άφηνα πίσω δύο φίλους σε ένα χωράφι κάπου εκεί στον Θεσσαλικό κάμπο, αποτυπώνοντας τον αχνό συνειρμό μιας ευθυτενούς λυγερόκορμης λεύκας, που συντροφεύει ένα βουβό σπίτι.

Δημήτρης Τσιγάρας

Για τη γιορτή του έρωτα

Σήμερα που είναι η γιορτή των ερωτευμένων θα ΄θελα:

Θα ΄θελα να κατοικώ εσαεί μέσα σ’ έναν κόσμο που πάλλεται από την επιθυμία του ερωτευμένου να διασχίζει τα όρια του εαυτού, να παύει να είναι αδιαίρετος, να χάνεται μέσα στον άλλο, για τον άλλο.

Θα ΄θελα να κατοικώ εκεί που ο έρωτας γίνεται έξαρση, παραφορά, εκμηδένιση μέσα στον άλλον και διά του άλλου, αλλά χωρίς να είναι ποτέ κατάσταση κρίσης ή κατάρρευσης. Έτσι, που η περιπέτεια αυτή να μπορεί να γίνεται πηγή ανανέωσης, να αναπλάθει, να ανασυσταίνει, να αναγεννάει ένα σώμα, έναν ψυχισμό, μια ζωή. Εκεί που το θαύμα γεννιέται από την αδιάκοπη εξερεύνηση της άγνωστης επικράτειας που είναι το άλλο πρόσωπο, της έκπληξης που συνέχεια επιφυλάσσει στον ερωτευμένο.

Θα ΄θελα να κατοικώ εσαεί εκεί μέσα στη διαπεραστική ευθραυστότητα και τη γαλήνια δύναμη που αναδύεται από τον χείμαρρο του έρωτα. Εκεί που το Εγώ δεν γίνεται ποτέ υπερβολικό, ούτε σε υπεροψία ούτε σε ταπεινότητα. Εκεί που υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στα σθένη του ζεύγους - το εγώ και το εσύ να συμβαδίζουν…

Χρόνια πολλά αγαπημένη μου!!!

Επέτειος για τα 92 χρόνια από την αγροτική και λαϊκή εξέγερση του 1925 των Τρικάλων.

Ομιλία του Δημήτρη Τσιγάρα στην εκδήλωση, για την επέτειο της αγροτικής και λαϊκής εξέγερσης, της 2ας Φεβρουαρίου 1925, στην ομώνυμη πλατεία της πόλης των Τρικάλων. (Κυριακή 5 Φεβρουαρίου 2017)

"Κυρίες και Κύριοι.

Είναι ίσως «ευτυχισμένοι οι λαοί που δεν έχουν Ιστορία» - έχουν αποφύγει τα δάκρυα, το αίμα, τις θυσίες, ακόμη και τα μίση και τα πάθη που συνοδεύουν τους αγώνες.

Αλλά είναι οπωσδήποτε υπερήφανοι όσοι έχουν, όσοι δημιουργούν Ιστορία. Και η περηφάνια αυτή, η αγέρωχη αυτοπεποίθηση, η γελαστή εμπιστοσύνη προς το μέλλον λάμπει σε κάθε επέτειο στα μάτια αυτών των λαών.

Φέτος, στις 2 Φεβρουαρίου, συμπληρώθηκαν 92 χρόνια απ’ την ιστορική εξέγερση των αγροτών και εργατών των Τρικάλων. Μια εξέγερση που συγκλόνισε όχι μόνο την πόλη των Τρικάλων, αλλά και το πανελλήνιο.

Ήμαστε στις αρχές του 1925, δηλαδή δυόμισι περίπου χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, και η Θεσσαλία βράζει. Μεγάλες κινητοποιήσεις σε Καρδίτσα, Λάρισα, Καλαμπάκα και αλλού διαδέχονται η μία την άλλη, για την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών και την αποκατάσταση των ακτημόνων αγροτών και των παλαιών πολεμιστών.
Έτσι ένα ζεστό ηλιόλουστο χειμωνιάτικο πρωινό, το πρωινό της 2ας Φεβρουαρίου 1925, ενώ τα Τρίκαλα έσφυζαν από κόσμο, μιας και τούτη η μέρα ήταν ημέρα του παζαριού και πολλοί αγρότες είχαν μαζευτεί στην πόλη, Εργάτες του Εργατικού Κέντρου μοίραζαν από νωρίς το πρωί προκηρύξεις στους χωρικούς, με αιτήματα την απαλλοτρίωση των κτημάτων, κατά του πολέμου και κατά της ακρίβειας.